Văn khấn Thần Tài ngày rằm, mùng một: bài khấn, thay gạo muối nước và lễ vật cho cửa hàng
Trả lời ngắn: Ngày rằm và mùng một âm lịch, ban Thần Tài, Thổ Địa được làm lễ chu đáo hơn ngày thường: thay gạo, muối, nước, dâng hoa quả, có nơi thêm thịt luộc, trứng, rượu. Bài khấn dài hơn bản hằng ngày, có lời trình báo cửa hàng và cầu buôn bán thuận lợi trong tháng. Bài mẫu có chỗ điền nằm dưới đây.
Ý nghĩa lễ rằm, mùng một ở ban Thần Tài
Mùng một là đầu tháng âm lịch, rằm là giữa tháng. Người buôn bán coi hai ngày này là dịp "báo cáo" với Thần Tài, Thổ Địa: cảm tạ nửa tháng đã qua, xin cho nửa tháng tới thuận lợi. Lễ không cần lớn, nhưng thường đầy đặn hơn thắp hương thường ngày.
Lễ vật phổ biến
- Hương, hoa tươi (cúc vàng, hoa đồng tiền, hoa hồng tùy nơi), đèn hoặc nến.
- Bộ tam sên hoặc ba hũ: gạo, muối, nước thay mới.
- Đĩa quả: chuối, thanh long, cam, táo… tùy mùa.
- Trầu cau, chén trà, chén rượu nhỏ.
- Có nơi thêm đĩa thịt luộc, trứng luộc, tôm luộc (miền Nam gọi là tam sên).
- Một ít tiền vàng mã nếu cửa hàng có lệ hóa, đốt ít.
Lễ chay hay mặn tùy chủ cửa hàng. Ban Thần Tài không có lệ cấm đồ mặn như ban Phật.
Thay gạo, muối, nước thế nào
Gạo và muối cũ đổ vào thùng gạo nhà hoặc nấu ăn bình thường, không cần bỏ đi. Nước cũ tưới cây. Hũ rửa sạch, lau khô, đổ gạo muối mới đầy ba phần tư, đậy nắp nếu là hũ có nắp. Một số nhà mở nắp hũ trong lúc khấn, khấn xong đậy lại; đây là lệ nhỏ của từng vùng.
Bài văn khấn Thần Tài ngày rằm, mùng một
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo phủ Thần quân.
Con kính lạy Thần Tài vị tiền, ngài Thổ Địa, các vị Thần linh cai quản trong xứ này.
Hôm nay là ngày [rằm / mùng một] tháng [điền] năm [điền] âm lịch.
Tín chủ con là [điền họ tên], ngụ tại [điền địa chỉ nhà], làm ăn tại [điền tên và địa chỉ cửa hàng].
Con thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật, kim ngân, trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án.
Kính mời ngài Thần Tài, ngài Thổ Địa cùng chư vị Thần linh về chứng giám, thụ hưởng lễ vật.
Cúi xin chư vị phù hộ cho cửa hàng buôn bán thuận lợi, khách hàng tin cậy, tiền bạc rõ ràng, mọi người trong cửa hàng mạnh khỏe, bình an.
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
Cách điền và khấn nôm
Nếu nhà ở và cửa hàng cùng một địa chỉ thì ghi một địa chỉ. Tên cửa hàng ghi theo biển hiệu hoặc tên đăng ký. Không thuộc phần mở đầu dài, có thể bắt đầu thẳng từ "Con kính lạy Thần Tài, Thổ Địa…". Khấn nôm: "Hôm nay mùng một, con là [tên], chủ cửa hàng [tên], con dâng lễ, xin Thần Tài, Thổ Địa cho tháng này buôn bán thuận lợi, bình an."
Giờ cúng ngày rằm, mùng một
Phần nhiều cửa hàng cúng buổi sáng trước giờ mở cửa hoặc giữa buổi sáng. Có nơi cúng từ tối hôm trước (tối 14, tối 30). Cả hai cách đều phổ biến. Nếu cửa hàng mở muộn, cúng lúc mở cửa cũng được.
Hạ lễ và xử lý đồ cúng
Chờ hương cháy khoảng hai phần ba thì vái tạ, hạ lễ. Đồ ăn hạ xuống chia cho người trong cửa hàng ăn, gọi là hưởng lộc. Hoa quả có thể để thêm vài ngày nếu còn tươi. Thịt luộc, trứng luộc không để qua ngày ở nhiệt độ phòng, nhất là mùa nóng; nên ăn trong bữa trưa hoặc cất tủ lạnh.
Hóa vàng ở cửa hàng mặt phố
Hóa vàng trên vỉa hè có thể vi phạm quy định trật tự đô thị, gây cháy, khói bụi cho người đi đường. Nếu cửa hàng có lệ hóa vàng, nên dùng thùng kim loại có nắp lưới, đốt ít ở sân sau hoặc chỗ được phép, có người trông. Nhiều cửa hàng đã bỏ vàng mã, chỉ giữ hương hoa, đó cũng là cách được nhiều người ủng hộ.
Rằm tháng Giêng, rằm tháng Bảy có gì khác
Rằm tháng Giêng (Thượng nguyên) và rằm tháng Bảy (Trung nguyên) là hai rằm lớn, nhiều cửa hàng làm lễ đầy đặn hơn, có cúng chúng sinh vào rằm tháng Bảy ở trước cửa. Bài khấn Thần Tài vẫn giữ khuôn trên, thêm câu nhắc dịp lễ. Rằm tháng Bảy cúng chúng sinh là một lễ riêng, có văn khấn riêng.
Ngày mùng một đầu tháng: vài thói quen làm ăn tốt
Nhiều chủ cửa hàng dùng ngày mùng một để chốt sổ tháng trước, kiểm kho, trả tiền hàng cho nhà cung cấp, sắp xếp lại quầy. Thói quen này giúp tháng mới bắt đầu gọn gàng. Lễ ban Thần Tài vào buổi sáng, chốt sổ vào buổi tối, thành một nhịp đều.
Những điều nên tránh
- Tránh để hoa quả héo, hỏng trên ban thờ nhiều ngày.
- Tránh đặt tiền thật bừa bãi lên ban thờ, dễ thất thoát và mất vệ sinh.
- Tránh đốt nhiều vàng mã ở chỗ chật hẹp.
- Tránh tin lời "phải cúng heo quay mỗi tháng mới có lộc" khi việc làm ăn đang khó khăn.
Khi cửa hàng nghỉ đúng ngày rằm, mùng một
Nếu cửa hàng đóng cửa ngày đó, có thể cúng vào hôm trước hoặc hôm sau khi mở lại, khấn rõ lý do. Không cần lo "lỡ ngày mất lộc". Chủ cửa hàng bận việc nhà có thể nhờ người tin cậy cúng thay.
Bộ tam sên gồm gì và vì sao
Ở miền Nam, "tam sên" trên ban Thần Tài thường là ba món luộc: một miếng thịt heo ba chỉ, một quả trứng (vịt hoặc gà), một con tôm hoặc con cua. Theo cách giải thích phổ biến, ba món tượng trưng cho ba cõi trên cạn, dưới nước, trên trời, hoặc đơn giản là ba món dễ kiếm trong bữa cơm. Có nơi gọi gạo, muối, nước là "tam sên" khô. Cách hiểu khác nhau giữa các vùng; chủ cửa hàng theo nếp nơi mình ở là được.
Thay nước trong chén hằng ngày và chuyện chén nước đục
Nước trong chén trên ban thờ nên thay hằng ngày hoặc vài ngày một lần, nhất là mùa nóng, vì nước để lâu dễ có bụi, lăng quăng. Chén nước bị đục hay vẩn cặn chỉ là do bụi và nhiệt độ, không phải "điềm" gì. Rửa chén, thay nước sạch là xong. Muối và gạo trong hũ nếu bị ẩm, mốc thì thay sớm, đặt hũ xa chỗ ẩm.
Đặt tiền giấy, phong bao lên ban Thần Tài
Nhiều chủ cửa hàng để phong bao lì xì, xấp tiền "mở hàng" dưới chân tượng Thần Tài với ý giữ lộc. Nếu làm vậy, nên để số tiền nhỏ, gói gọn trong phong bao, đặt ngay ngắn. Không nên để tiền mặt lớn hay giấy tờ quan trọng trên ban thờ: dễ thất thoát, dễ cháy vì gần hương nến, và khó kiểm soát sổ sách.
Cửa hàng có nhiều chi nhánh
Chuỗi cửa hàng nhỏ thường có ban Thần Tài ở mỗi điểm. Người quản lý từng điểm làm lễ rằm, mùng một tại chỗ, khấn tên chi nhánh và địa chỉ của điểm đó. Chủ chuỗi có thể soạn một hướng dẫn ngắn, thống nhất lễ vật cơ bản và quy tắc an toàn, để mỗi điểm làm gọn và đẹp như nhau.
Cúng rằm, mùng một khi cửa hàng ở trong chợ, trung tâm thương mại
Sạp chợ, ki-ốt trong trung tâm thương mại thường có quy định riêng: cấm đốt hương nến, cấm hóa vàng, giới hạn chỗ đặt đồ. Nhiều tiểu thương dùng đèn điện thay nến, hương điện thay hương thật, hoặc chỉ dâng hoa quả và nước. Đó là cách thích nghi hợp lý; lòng thành không phụ thuộc vào làn khói. Đọc kỹ nội quy của ban quản lý chợ trước khi bày lễ để tránh bị nhắc nhở hay phạt.
Sắm sửa thêm cho ban Thần Tài
Nhiều chủ cửa hàng đặt thêm cóc ba chân, tiền xu cổ, hũ gạo đẹp trên ban Thần Tài. Muốn tham khảo có thể xem thiềm thừ (cóc ba chân) và vật phẩm tài lộc tại Thế Giới Phong Thủy. Chọn ít mà đẹp, hợp cỡ ban thờ; ban thờ quá chật đồ trông rối và khó lau dọn.