Văn khấn lễ tạ Thần Tài cuối năm và bao sái ban thờ: ngày làm, thứ tự lau dọn, rút chân hương
Trả lời ngắn: Cuối năm âm lịch, nhiều cửa hàng làm lễ tạ Thần Tài, Thổ Địa để cảm ơn một năm buôn bán, rồi bao sái (lau dọn) ban thờ, rút bớt chân hương trước Tết. Lễ thường làm sau ngày 23 tháng Chạp đến trước 30 Tết. Bài khấn tạ, khấn xin bao sái và thứ tự lau dọn an toàn nằm dưới đây.
Ý nghĩa lễ tạ cuối năm
Lễ tạ là lời cảm ơn. Sau một năm làm ăn, dù thuận lợi hay khó khăn, người chủ cửa hàng thắp nén hương cảm tạ Thần Tài, Thổ Địa, đồng thời dọn dẹp ban thờ cho sạch để đón năm mới. Đây cũng là dịp người chủ nhìn lại năm cũ: được gì, mất gì, sang năm sửa gì.
Chọn ngày làm lễ tạ và bao sái
Phổ biến nhất là sau ngày 23 tháng Chạp (sau lễ ông Công ông Táo) đến trước chiều 30. Nhiều người chọn ngày tốt trong khoảng đó. Cửa hàng nghỉ Tết sớm thì làm trước ngày nghỉ. Không nên để sát giao thừa mới lau dọn, vì lúc đó rất bận, dễ làm vội và đổ vỡ.
Bài khấn xin phép bao sái
Trước khi động vào ban thờ, thắp hương khấn ngắn:
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
Con kính lạy ngài Thần Tài, ngài Thổ Địa, chư vị Thần linh cai quản nơi đây.
Hôm nay là ngày [điền] tháng Chạp năm [điền] âm lịch. Tín chủ con là [điền họ tên], làm ăn tại [điền địa chỉ].
Năm hết Tết đến, con xin phép được lau dọn ban thờ, bao sái tượng và đồ thờ cho sạch sẽ để đón năm mới. Kính xin chư vị chứng giám, tạm lánh để con được làm.
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
Thứ tự bao sái an toàn
- Chờ hương tàn hẳn, tắt nến, rút phích đèn thờ.
- Trải khăn sạch bên cạnh, chuyển từng món ra khăn: hoa, quả, chén nước, hũ gạo muối, rồi tượng.
- Lau khám thờ bằng khăn ẩm, lau lại bằng khăn khô.
- Lau tượng bằng khăn mềm nhúng nước ấm hoặc nước gừng loãng, vắt kỹ; tượng sơn nhũ thì chỉ lau khô.
- Rút bớt chân hương trong bát hương, giữ lại một số lẻ chân hương (thường ba, năm hoặc bảy) theo nếp phổ biến.
- Lau ngoài bát hương, không nhấc bát hương lên cao, không xoay bát hương nếu nhà kiêng.
- Đặt lại đồ thờ đúng vị trí cũ, thay gạo muối nước mới.
Rút chân hương: giữ mấy chân và xử lý ra sao
Chân hương rút ra có thể đốt cùng vàng mã hoặc gói lại thả ở chỗ sạch, gửi chùa. Số chân hương giữ lại theo nếp nhà; số lẻ là phổ biến. Tro trong bát hương không cần đổ hết; nếu tro đầy quá, có thể lấy bớt một ít, giữ lại phần lớn. Việc rút chân hương nên làm chậm, tránh làm đổ tro ra ban thờ và ra sàn.
Bài văn khấn lễ tạ cuối năm
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy ngài Thần Tài, ngài Thổ Địa, chư vị Thần linh cai quản nơi đây.
Hôm nay là ngày [điền] tháng Chạp năm [điền] âm lịch. Tín chủ con là [điền họ tên], làm ăn tại [điền tên, địa chỉ cửa hàng].
Một năm qua, nhờ ơn chư vị phù hộ, cửa hàng [điền vài lời: buôn bán ổn định / vượt qua khó khăn…]. Nay năm hết Tết đến, con thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật, dâng lên trước án để tạ ơn.
Ban thờ đã được lau dọn sạch sẽ. Kính mời chư vị trở về an vị, chứng giám lòng thành.
Cúi xin chư vị tiếp tục phù hộ cho năm mới buôn bán hanh thông, mọi người trong cửa hàng mạnh khỏe, bình an.
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
Lễ vật lễ tạ
Lễ tạ gọn: hương, hoa, quả, xôi chè hoặc thịt luộc, trứng, rượu, trà, gạo muối nước mới. Vàng mã tùy nếp, đốt ít. Có nơi làm mâm lễ lớn như vía Thần Tài; tùy sức cửa hàng.
Năm làm ăn khó khăn có nên làm lễ tạ
Có. Lễ tạ không phải chỉ dành cho năm làm ăn phát đạt. Năm khó khăn mà cửa hàng vẫn còn, người làm vẫn khỏe, đó đã là điều đáng cảm ơn. Lễ vật nhỏ thôi, lời khấn chân thật, rồi dồn sức cho kế hoạch năm sau.
Lau tượng các chất liệu khác nhau
| Chất liệu | Cách lau | Tránh |
|---|---|---|
| Sứ, gốm men | Khăn ẩm rồi khăn khô | Chất tẩy mạnh, bàn chải cứng |
| Composite sơn | Khăn khô mềm, chổi lông mềm cho kẽ | Nước nhiều, cồn |
| Đồng | Khăn khô; vết ố dùng sản phẩm lau đồng chuyên dụng, thử chỗ khuất trước | Chà giấy nhám |
| Gỗ sơn son thếp vàng | Chổi lông mềm, khăn khô | Nước, chất tẩy |
Tượng đắt tiền, cổ hoặc có lớp thếp vàng thật nên nhờ thợ có kinh nghiệm làm sạch.
An toàn khi bao sái
- Không đứng lên ghế xoay hay chồng ghế để lau ban thờ cao (ban Thổ Công); dùng thang chữ A, có người giữ.
- Rút điện đèn thờ trước khi lau.
- Đốt chân hương, vàng mã trong thùng kim loại ngoài trời, có người trông, xa xe máy.
- Không đổ tro nóng vào thùng rác nhựa.
Cửa hàng thuê: cuối hợp đồng và lễ tạ
Nếu cửa hàng sắp chuyển hoặc kết thúc hợp đồng thuê, lễ tạ cuối năm có thể kết hợp lời xin chuyển ban thờ. Khấn rõ địa chỉ mới nếu đã có. Ban thờ dỡ xuống bọc cẩn thận, tượng gói riêng, bát hương mang đi đầu tiên.
Sau lễ tạ: đón Thần Tài năm mới
Sau Tết, ngày mở hàng đầu năm thắp hương khấn "con mở hàng đầu năm", và mùng 10 tháng Giêng làm lễ vía Thần Tài. Ban thờ đã sạch từ cuối năm nên đầu năm chỉ cần thay hoa, thêm quả. Nếp đều đặn này giúp năm nào cửa hàng cũng có một khởi đầu gọn gàng.
Nhìn lại năm làm ăn cùng lễ tạ
Nhiều chủ cửa hàng tận dụng buổi lễ tạ để ngồi lại với sổ sách: doanh thu, chi phí, khách quen mới, mặt hàng bán chạy, mặt hàng tồn. Ghi ba việc làm tốt và ba việc cần sửa cho năm sau. Lời khấn cảm tạ sẽ đi cùng một kế hoạch cụ thể, và năm mới bắt đầu không phải bằng hy vọng mơ hồ.
Thưởng Tết và chia lộc cho nhân viên
Cuối năm cũng là lúc chủ cửa hàng thưởng Tết cho nhân viên. Mâm lễ tạ hạ xuống chia cho mọi người, kèm phong bao nhỏ, là cách "chia lộc" thực tế nhất. Người làm thấy được trân trọng thì năm sau gắn bó hơn, và đó mới là nguồn tài lộc bền của cửa hàng.
Những điều kiêng hay được nhắc khi bao sái
Dân gian dặn không xê dịch bát hương quá nhiều, không lau bát hương khi đang buồn bực, không để người lạ động vào ban thờ. Những lời này có lý ở chỗ giữ cho việc dọn dẹp cẩn thận, trang nghiêm. Còn chuyện "rút chân hương sai ngày là mất lộc cả năm" thì không có căn cứ; cứ chọn ngày thuận tiện, làm cẩn thận là đủ.
Cửa hàng nhiều ban thờ: làm theo thứ tự nào
Cửa hàng vừa có bàn thờ Phật, bàn thờ gia tiên, ban Thần Tài thì bao sái theo thứ tự từ ban cao xuống thấp: ban Phật (nếu có), bàn thờ gia tiên và Thổ Công, rồi ban Thần Tài. Mỗi ban khấn xin phép riêng, làm xong ban này mới sang ban khác, tránh lẫn đồ thờ giữa các ban.
Bao sái ban Thần Tài ở nhà ở
Gia đình thờ Thần Tài ở nhà, không buôn bán, cũng làm lễ tạ và bao sái tương tự, chỉ đổi phần địa chỉ và lời tạ thành "gia đình bình an một năm qua". Thường làm cùng ngày với bao sái bàn thờ gia tiên cho gọn. Nhà có trẻ nhỏ, cho trẻ phụ việc nhẹ như rửa chén nước, lau lá hoa giả, là cách dạy nếp nhà rất tự nhiên.
Ghi nhớ cho năm sau
Sau khi bao sái, ghi lại ngày làm, số chân hương giữ lại, đồ thờ nào cần thay vào năm tới. Năm sau chỉ cần mở ghi chép ra là làm lại được, không phải hỏi lại ai. Ghi chép này cũng hữu ích nếu năm sau giao việc cho người khác trong cửa hàng làm.
Nhiều cửa hàng còn chụp một tấm ảnh ban thờ sau khi bày lại, để lần sau đặt đồ đúng vị trí cũ, không phải nhớ.
Thay mới vài món nhân dịp cuối năm
Cuối năm là lúc nhiều người thay hũ gạo muối, chén nước, bình hoa mới. Muốn thêm món trang trí ý nghĩa cho năm mới có thể xem vật phẩm may mắn tại Thế Giới Phong Thủy; chọn món nhỏ, hợp cỡ ban thờ, đừng chất quá nhiều làm ban thờ rối mắt.