Văn khấn lễ Phật ở ban Tam Bảo khi đi chùa: lễ chay, cách đặt lễ, bài khấn và điều nên tránh
Trả lời ngắn: Ban Tam Bảo là ban chính của ngôi chùa, thờ Phật, Pháp, Tăng. Lễ dâng lên ban này là lễ chay: hương, hoa, quả, oản, xôi chè, tuyệt đối không đặt đồ mặn và vàng mã. Lời khấn hướng về Phật, cầu cho tâm an, gia đình bình an. Bài khấn bên dưới có chỗ [điền] tên, địa chỉ và điều cầu nguyện.
Ban Tam Bảo là gì
"Tam Bảo" là ba ngôi báu theo đạo Phật: Phật (bậc giác ngộ), Pháp (lời dạy), Tăng (đoàn thể người tu). Ban Tam Bảo thường là ban lớn nhất, ở chính điện, có nhiều lớp tượng: hàng trên cùng là Tam Thế Phật, các hàng dưới có A Di Đà, Thích Ca, Quan Âm, Thế Chí và các vị khác, tùy chùa.
Người đi chùa không cần biết tên từng pho tượng mới lễ được. Chỉ cần hiểu đây là nơi trang nghiêm nhất, lễ bằng sự kính cẩn và tâm thanh tịnh.
Lễ chay: vì sao không đặt đồ mặn lên ban Phật
Đạo Phật coi trọng giới không sát sinh, nên ban Phật chỉ nhận lễ chay. Gà, giò, chả, rượu thịt nếu có mang theo để lễ ở ban Mẫu, ban Đức Ông (theo lệ từng chùa) thì phải đặt đúng ban đó, không đưa lên Tam Bảo. Vàng mã, tiền âm phủ cũng không đặt ở ban Phật.
Nhiều chùa có biển nhắc. Khi chưa chắc, hỏi nhà chùa hoặc người trông coi trước khi đặt lễ.
Lễ vật nên mang khi lễ Phật
- Hương (có chùa không cho thắp hương trong chính điện, chỉ thắp ở lư hương ngoài sân).
- Hoa tươi: sen, huệ, cúc, lan.
- Quả tươi theo mùa, rửa sạch.
- Oản, xôi, chè, bánh chay nếu muốn.
- Tiền công đức bỏ vào hòm công đức.
Lễ không cần to. Một bó hoa, một đĩa quả, ba nén hương với tâm thành đã là trọn lễ.
Trang phục và cách đi lại trong chùa
Ăn mặc kín đáo, lịch sự: áo có tay, quần hoặc váy dài, không mặc đồ quá mỏng, quá ngắn. Đi nhẹ, nói khẽ, không chỉ trỏ vào tượng, không chụp ảnh nơi nhà chùa cấm. Cởi giày dép khi vào chính điện nếu chùa yêu cầu. Đi lại không bước qua ngưỡng cửa bằng cách giẫm lên, mà bước qua.
Đặt lễ: đúng chỗ, đúng cách
Lễ đặt lên hương án hoặc bàn lễ trước ban Tam Bảo, không đặt sát tượng, không trèo lên bệ. Tiền lẻ không gài vào tay tượng, không rải lên bàn thờ; nhiều chùa đã treo biển nhắc. Có công đức thì bỏ vào hòm, có chùa ghi sổ công đức nếu người dâng muốn.
Đặt lễ xong, đứng hoặc quỳ trên chiếu, đệm trước ban, chắp tay ngay ngực, vái ba vái rồi khấn.
Bài văn khấn lễ Phật ở ban Tam Bảo
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần, mỗi lần một vái)
Nam mô Thập phương thường trú Tam Bảo.
Nam mô Bản sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Nam mô Tây phương Cực lạc thế giới đại từ đại bi A Di Đà Phật.
Nam mô Đại bi Quán Thế Âm Bồ Tát, Đại Thế Chí Bồ Tát cùng chư vị Bồ Tát, chư vị Hiền Thánh Tăng.
Đệ tử con là [điền họ tên], ngụ tại [điền địa chỉ], hôm nay là ngày [điền] tháng [điền] năm [điền] âm lịch.
Đệ tử con thành tâm đến chùa [điền tên chùa], kính dâng hương hoa, phẩm vật lên trước Tam Bảo.
Cúi xin chư Phật, chư Bồ Tát từ bi gia hộ cho đệ tử con cùng gia đình thân tâm an lạc, trí tuệ sáng suốt, biết làm điều lành, tránh điều dữ; [điền điều cầu nguyện cụ thể nếu có].
Đệ tử con xin nguyện giữ lòng thiện, sống tử tế với mọi người.
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
Nên cầu gì khi lễ Phật
Lời Phật dạy hướng người ta tới sự an trong tâm, sống lành, bớt khổ cho mình và cho người. Vì vậy khi lễ Phật, nhiều người cầu sức khỏe, bình an, trí tuệ, gia đình hòa thuận, và nguyện làm điều thiện. Cầu "trúng thầu", "thắng kiện", "người kia gặp hạn" thì đi ngược tinh thần đạo Phật.
Không có nghĩa là không được cầu việc làm ăn. Cầu công việc thuận lợi, làm ăn ngay thẳng là bình thường; chỉ nên tránh lời cầu gây hại cho người khác.
Xưng "đệ tử" hay "con"
Người đã quy y Tam Bảo thường xưng "đệ tử con", có thể kèm pháp danh. Người chưa quy y xưng "con" là đủ. Không cần lo xưng sai; quan trọng là lời khấn từ lòng mình. Người không quen câu chữ có thể khấn nôm: "Con lạy Phật, con là … ở …, hôm nay con lên chùa lễ Phật, xin Phật gia hộ cho gia đình con bình an."
Thắp hương ở đâu
Nhiều chùa lớn chỉ cho thắp hương ở lư hương lớn ngoài sân, không thắp trong chính điện để tránh khói, tránh cháy, giữ tượng không bị ám. Hãy theo quy định của từng chùa. Thắp số lẻ: một, ba nén là phổ biến. Không cắm cả bó hương lớn, không đốt hương rồi để rơi tàn lên người khác.
Lễ Phật vào ngày rằm, mùng một và ngày lễ lớn
Rằm, mùng một, rằm tháng Giêng, lễ Phật Đản, Vu Lan là những ngày chùa đông nhất. Đi sớm, gửi xe đúng chỗ, giữ đồ cá nhân cẩn thận, không chen lấn. Người già, trẻ nhỏ đi cùng nên có người kèm. Nếu ngày lễ quá đông, đi lễ vào ngày thường cũng không kém lòng thành.
Sau khi khấn: nghe giảng, ngồi tĩnh, làm công quả
Lễ Phật không chỉ là khấn xong rồi về. Nhiều chùa có buổi giảng pháp, tụng kinh tối, khóa tu ngắn. Ngồi lặng vài phút trong sân chùa, đọc một trang sách Phật pháp, hay góp công quét lá, dọn dẹp đều là cách "lễ" sâu hơn. Phần này giúp người đi chùa mang được sự bình an về nhà.
Hạ lễ và thụ lộc
Đồ lễ chay sau khi lễ có thể xin hạ mang về một ít làm lộc, phần còn lại để nhà chùa dùng hoặc chia cho người cần. Không cố mang hết về, không tranh giành lộc. Hoa nên để lại cho chùa.
Chiêu trò hay gặp quanh chùa
Quanh các chùa đông khách thường có người mời "dâng sao", "giải hạn", "xem quẻ" với giá cao, có khi giả danh nhà chùa. Nhà chùa thật không ép ai đóng tiền theo mức định sẵn. Gặp lời dọa "không làm lễ này thì năm nay gặp nạn", hãy bình tĩnh từ chối và hỏi trực tiếp văn phòng chùa.
Đưa trẻ nhỏ đi chùa
Trẻ nhỏ đi chùa học được sự tĩnh lặng, sự kính trọng. Trước khi đi, nói với trẻ về việc giữ yên lặng, không leo trèo, không chạm vào tượng, đồ thờ. Cẩn thận với lư hương, nến trong chùa, ao hồ trong khuôn viên. Cho trẻ tự tay dâng một bông hoa là cách trẻ nhớ lâu.
Tượng Tam Thế Phật và các hàng tượng phổ biến
Chùa miền Bắc thường có nhiều lớp tượng trên ban Tam Bảo. Hàng trên cùng hay là Tam Thế Phật, tượng trưng cho chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai. Hàng dưới có bộ A Di Đà Tam Tôn (A Di Đà ở giữa, Quan Âm và Đại Thế Chí hai bên), tượng Thích Ca, có chùa có tượng Di Lặc, cửu long, Thích Ca sơ sinh. Cách bố trí khác nhau giữa các chùa và các vùng.
Biết sơ qua các lớp tượng giúp người đi lễ thấy gần gũi hơn, nhưng không cần đọc tên từng vị khi khấn. Một lời "Nam mô Thập phương thường trú Tam Bảo" đã bao gồm tất cả.
Lễ Phật khi trong nhà có người ốm, có tang
Nhiều gia đình lên chùa cầu an khi có người ốm, cầu siêu khi có người mất. Nhà chùa thường có sổ ghi tên cầu an, cầu siêu, có giờ tụng kinh chung. Người đến có thể ghi tên người thân, công đức tùy tâm. Cầu an không thay được việc chữa bệnh: người ốm vẫn cần đi khám, uống thuốc theo bác sĩ; lời cầu là để gia đình vững lòng, không phải để chờ phép màu.
Mang chút bình an về nhà
Nhiều người muốn có một món nhỏ gợi nhớ chuyến đi chùa: chuỗi hạt, tượng Phật nhỏ đặt bàn làm việc, cuốn kinh. Khi chọn, ưu tiên món trang nghiêm, chất liệu tốt, đặt ở nơi sạch sẽ. Có thể tham khảo tượng Quan Âm và tượng Phật tại Thế Giới Phong Thủy; nhớ rằng giá trị nằm ở việc mình sống tốt hơn, không ở món đồ đắt rẻ.