Văn khấn cúng Mụ khi bé hay quấy khóc đêm: lễ nhỏ cho yên lòng và những dấu hiệu phải đưa bé đi khám
Trả lời ngắn: Nhiều gia đình cúng Mụ khi bé hay khóc đêm, giật mình, khó ngủ, theo quan niệm các Bà Mụ "dạy" hoặc "trêu" bé. Một lễ nhỏ giúp người lớn yên lòng là chuyện bình thường, nhưng bé khóc đêm thường có lý do rất thật: đói, tã ướt, nóng lạnh, đau bụng, mọc răng, hoặc bệnh. Bài này gồm văn khấn ngắn có chỗ [điền] và danh sách dấu hiệu cần đưa bé đi khám trước khi nghĩ tới chuyện tâm linh.
Quan niệm "Mụ dạy" trong dân gian
Dân gian tin rằng các Bà Mụ dạy trẻ cười, mếu, lẫy, bò, nên khi trẻ ngủ mà tự cười, tự mếu, người lớn bảo "Mụ đang dạy". Khi bé khóc đêm, có người cho rằng Mụ trêu hoặc bé "khó nuôi", cần làm lễ.
Quan niệm này giúp người lớn lý giải những biểu hiện của trẻ sơ sinh mà ngày xưa chưa hiểu. Ngày nay ta biết trẻ cười trong giấc ngủ là phản xạ bình thường, còn khóc đêm có nhiều nguyên nhân cụ thể.
Trước khi nghĩ tới lễ, kiểm những điều cơ bản
- Bé đói? Trẻ sơ sinh bú mỗi hai đến ba giờ, kể cả ban đêm.
- Tã ướt, bẩn, hăm đỏ?
- Phòng quá nóng hay quá lạnh, quấn quá chặt hay quá dày?
- Bé có đầy hơi, ọc sữa, cần vỗ ợ hơi sau bú?
- Có tiếng ồn, ánh sáng mạnh, mùi khói hương trong phòng?
- Bé đang mọc răng, chảy nước dãi, gặm tay?
Phần lớn đêm khóc dứt khi một trong những điều trên được xử lý.
Dấu hiệu phải đưa bé đi khám ngay
- Trẻ dưới ba tháng sốt từ 38 độ trở lên.
- Bé khóc thét, khóc không dỗ được kéo dài, ưỡn người.
- Bỏ bú, nôn nhiều, nôn ra dịch xanh.
- Thở nhanh, rút lõm ngực, môi tím tái.
- Li bì, khó đánh thức, co giật.
- Đi ngoài phân có máu, bụng chướng căng.
Gặp những dấu hiệu này, đưa bé đến cơ sở y tế ngay. Không chờ cúng, không chờ xem thầy. Chậm vài giờ có thể nguy hiểm.
Khóc dạ đề và khóc theo giờ
Nhiều bé khóc dai vào chiều tối, nhất là trong ba tháng đầu, rồi tự hết. Y học gọi là cơn khóc của trẻ sơ sinh, thường không có bệnh nặng. Dân gian gọi là "khóc dạ đề" và có nhiều mẹo dân gian.
Dù gọi tên gì, cha mẹ nên hỏi bác sĩ nhi để loại trừ nguyên nhân bệnh lý, rồi kiên nhẫn: bế ru, giữ phòng yên tĩnh, đều đặn giờ ngủ. Cơn khóc giảm dần khi bé lớn.
Khi nào gia đình làm lễ cúng Mụ
Khi bé đã được khám, không có bệnh, mà gia đình vẫn lo, làm một lễ cúng Mụ nhỏ là cách để người lớn yên lòng. Người mẹ đỡ căng thẳng thì chăm con cũng nhẹ nhàng hơn, bé cũng cảm nhận được.
Lễ này nhỏ, làm trong nhà, không cần mời thầy, không cần tốn kém.
Bài văn khấn cúng Mụ khi bé quấy khóc
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần, mỗi lần một vái)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Thập nhị bộ Tiên nương, mười hai Bà Mụ, Đức Ông và chư vị Tôn thần coi sóc việc sinh nở, nuôi dạy trẻ thơ.
Con kính lạy Thổ Công, Táo quân và chư vị thần linh cai quản trong nhà này.
Hôm nay là ngày [điền] tháng [điền] năm [điền tên năm can chi], nhằm ngày [điền ngày dương lịch].
Tín chủ con là [điền họ tên người khấn], cùng toàn gia quyến, ngụ tại [điền số nhà, đường, phường hoặc xã, tỉnh hoặc thành phố].
Vợ chồng con có cháu [điền tên bé], sinh ngày [điền], nay được [điền số ngày hoặc tháng]. Mấy hôm nay cháu hay quấy khóc về đêm, ngủ không yên giấc. Gia đình con đã chăm sóc, cho cháu đi khám, nay thành tâm sắm lễ mọn kính dâng các Bà Mụ, Đức Ông.
Cúi xin các Bà Mụ, Đức Ông thương xót, che chở cho cháu ngủ yên, ăn ngoan, mau lớn; cho cha mẹ cháu đủ sức khỏe, đủ bình tĩnh chăm cháu.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám.
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
Câu "đã cho cháu đi khám" được đưa vào bài một cách có chủ ý: nó nhắc người khấn làm việc thực tế trước.
Lễ vật gọn
Một đĩa xôi, bát chè, hoa quả, chén nước, ba nén hương. Có nhà thêm bộ quần áo giấy nhỏ cho Mụ. Đặt lễ ngoài phòng ngủ của bé, khấn xong mở cửa cho bay khói.
Không cần mâm mười hai phần như lễ đầy tháng. Lễ nhỏ, lòng thật là đủ.
Những mẹo dân gian nên tránh
- Cho bé uống nước lá, thuốc nam không rõ nguồn: có thể gây ngộ độc, tổn thương gan thận.
- Bôi dầu gió, đắp lá lên rốn, lên thóp: dễ bỏng da, nhiễm trùng.
- Đặt dao, kéo, vật sắc dưới gối bé để "trừ tà": nguy cơ đứt tay, rơi vào bé.
- Treo vòng, dây quanh cổ bé khi ngủ: nguy cơ siết cổ.
- Đốt nhiều giấy, hương trong phòng bé: khói làm bé ho, khó thở.
Mẹo nào đụng tới cơ thể bé mà không có hướng dẫn của bác sĩ đều nên bỏ.
Giấc ngủ an toàn cho trẻ nhỏ
Đặt bé nằm ngửa khi ngủ, trên mặt nệm phẳng chắc, không gối cao, không chăn dày trùm mặt, không thú bông trong nôi. Không cho bé ngủ chung giường với người lớn đang say rượu, hút thuốc hoặc quá mệt. Phòng mát, thoáng, không khói thuốc.
Những điều này được các tổ chức nhi khoa khuyến cáo rộng rãi, giúp giảm nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh. Một giấc ngủ an toàn là món quà bình an thật nhất cho con.
Nếp ngủ đều giúp bé bớt khóc
Bé quen một trình tự trước khi ngủ: tắm, bú, giảm đèn, hát ru, đặt nằm. Lặp lại mỗi tối giúp bé dễ vào giấc. Ban ngày cho bé thấy ánh sáng tự nhiên, ban đêm giữ phòng tối và yên.
Nhiều cha mẹ thấy bé bớt quấy hẳn sau một hai tuần giữ nếp ngủ đều, không cần làm lễ gì thêm.
Chăm người mẹ cũng là chăm bé
Đêm nào bé cũng khóc, người mẹ thiếu ngủ, dễ kiệt sức, cáu gắt, buồn bã. Người chồng và người nhà chia ca bế bé, để mẹ được ngủ liền một giấc. Mẹ buồn bã kéo dài, không muốn chăm con, có ý nghĩ tiêu cực thì cần gặp bác sĩ, đó có thể là trầm cảm sau sinh.
Một người mẹ được nghỉ ngơi sẽ dỗ con kiên nhẫn hơn bất cứ lễ cúng nào.
Khi người lớn trong nhà bất đồng
Ông bà muốn cúng, mời thầy, đeo bùa cho bé; vợ chồng trẻ muốn đưa đi khám. Cách êm nhất là làm cả hai: đưa bé đi khám trước, rồi làm một lễ nhỏ cho ông bà yên lòng. Bùa, vòng, dây đeo người thì để treo đầu nôi ở chỗ bé không với tới, không quàng cổ, không buộc tay bé khi ngủ.
Tôn trọng niềm tin của người lớn mà vẫn giữ an toàn cho con là việc làm được.
Ghi nhật ký khóc của bé
Một cuốn sổ nhỏ hoặc ghi chú trên điện thoại giúp cha mẹ thấy quy luật: bé khóc lúc mấy giờ, kéo dài bao lâu, trước đó bú bao nhiêu, ngủ bao lâu, có sốt không. Khi đi khám, bác sĩ hỏi đúng những điều này. Nhật ký cũng giúp cha mẹ thấy bé đang khóc ít dần qua từng tuần, đỡ lo hơn.
Nhiều cha mẹ phát hiện bé chỉ khóc sau cữ bú tối muộn, hoặc sau khi có khách tới chơi đông người. Biết được, điều chỉnh được.
Tiếng ồn trắng và cách ru
Tiếng ồn đều như tiếng quạt, tiếng mưa giúp nhiều bé dễ ngủ vì giống âm thanh trong bụng mẹ. Bế bé đung đưa nhẹ, vỗ đều nhịp, hát ru giọng trầm cũng giúp bé dịu lại. Không lắc mạnh bé trong bất kỳ trường hợp nào, kể cả khi cha mẹ đang rất mệt; lắc mạnh có thể gây tổn thương não.
Khi thấy mình sắp mất bình tĩnh, đặt bé nằm an toàn trong nôi, ra ngoài hít thở vài phút, gọi người nhà hỗ trợ.
Đặt vật bình an trong phòng bé
Nhiều gia đình đặt một món vật phẩm mang ý bình an trong phòng bé để người lớn yên lòng. Đặt trên kệ cao, chắc, không có chi tiết nhỏ rơi ra, không treo ngay trên đầu nôi. Những món như tượng Quan Âm nhỏ tại Thế Giới Phong Thủy thường được chọn cho phòng ngủ vì mang ý từ bi, che chở; quan trọng nhất vẫn là chỗ đặt an toàn.