Văn khấn đầy tháng cho bé sinh đôi, con thứ hai và khi lỡ ngày: cách sửa lời khấn cho từng trường hợp
Trả lời ngắn: Bài khấn đầy tháng phổ biến viết cho một bé, đúng ngày. Thực tế nhiều nhà gặp trường hợp khác: sinh đôi, sinh ba, con thứ hai thứ ba, bé phải nằm viện qua ngày đầy tháng, hoặc gia đình lỡ ngày vì việc gấp. Bài này chỉ cách sửa từng câu trong văn khấn cho hợp, kèm một bản khấn chung có chỗ [điền] dùng cho bé sinh đôi và một câu thưa cho trường hợp làm lễ muộn.
Nguyên tắc chung khi sửa lời khấn
Lời khấn chỉ cần nói đúng sự thật: ai khấn, khấn ai, bé nào, việc gì. Gặp trường hợp khác bản mẫu, cứ thay câu tương ứng cho đúng. Không có câu nào trong bài khấn là "thần chú" phải giữ nguyên từng chữ.
Người khấn nên viết sẵn bản đã sửa ra giấy, đọc thử một lần trước giờ lễ cho trôi.
Sinh đôi: một lễ hay hai lễ
Phần lớn gia đình làm chung một lễ đầy tháng cho hai bé sinh đôi, vì hai bé cùng ngày sinh. Mâm lễ có thể tăng phần xôi chè cho đủ, hoặc giữ nguyên. Có nơi giữ lệ "trai sớm gái muộn", khi sinh đôi một trai một gái thì băn khoăn chọn ngày; thường chọn một ngày chung cho gọn.
Trong lời khấn, đọc tên cả hai bé, theo thứ tự sinh trước sinh sau.
Bài văn khấn đầy tháng cho bé sinh đôi
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần, mỗi lần một vái)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Thập nhị bộ Tiên nương, mười hai Bà Mụ, Đức Ông và chư vị Tôn thần coi sóc việc sinh nở, nuôi dạy trẻ thơ.
Con kính lạy Thổ Công, Táo quân và chư vị thần linh cai quản trong nhà này.
Hôm nay là ngày [điền] tháng [điền] năm [điền tên năm can chi], nhằm ngày [điền ngày dương lịch].
Tín chủ con là [điền họ tên người khấn], cùng toàn gia quyến, ngụ tại [điền số nhà, đường, phường hoặc xã, tỉnh hoặc thành phố].
Vợ chồng con là [điền tên cha] và [điền tên mẹ], sinh được hai cháu [điền: hai trai, hai gái, hoặc một trai một gái] vào ngày [điền] tháng [điền] năm [điền]. Cháu anh (hoặc chị) tên là [điền], cháu em tên là [điền].
Nhờ ơn các Bà Mụ, Đức Ông che chở, mẹ tròn con vuông, hai cháu nay đã đầy tháng. Gia đình con thành tâm sắm lễ, kính dâng trước án.
Cúi xin các Bà Mụ, Đức Ông chứng giám, phù hộ cho hai cháu cùng ăn ngoan ngủ yên, cùng lớn khỏe, anh em (chị em) thương yêu nhau; phù hộ cho mẹ cháu mau hồi phục.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám.
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
Sinh ba thì đọc tên cả ba bé theo thứ tự, câu chúc đổi thành "ba cháu".
Gọi anh chị em sinh đôi theo nếp nào
Có hai cách gọi. Cách phổ biến hiện nay: bé ra đời trước là anh hoặc chị. Cách cũ ở một số vùng: bé ra sau mới là anh chị, vì quan niệm bé lớn "nhường" em ra trước. Gia đình chọn một cách và thống nhất trong lời khấn, giấy tờ.
Điều quan trọng là cả nhà gọi giống nhau, để hai bé lớn lên không thắc mắc.
Con thứ hai, thứ ba có cần làm lễ đầy đủ
Có. Nhiều nhà sợ con thứ hai bị làm lễ sơ sài so với con đầu, sau này con biết sẽ buồn. Lễ có thể gọn hơn vì cha mẹ đã quen việc, nhưng lời khấn nên đủ ý như với con đầu.
Trong lời khấn, có thể nói "sinh được cháu thứ hai" để ghi nhận thứ tự trong nhà.
Để anh chị lớn cùng tham gia
Cho anh chị lớn đứng bên cạnh khi khấn, hoặc giao việc nhỏ như cắm hoa, đặt đĩa quả. Sau lễ, nói với con rằng cả nhà vừa cảm ơn các Bà Mụ đã cho em bình an, và cũng cảm ơn con đã giúp đỡ.
Trẻ lớn hay ghen tị khi có em. Được góp phần vào ngày vui của em giúp con thấy mình vẫn quan trọng.
Bé nằm viện qua ngày đầy tháng
Bé sinh non, nằm lồng ấp hay điều trị qua ngày đầy tháng, gia đình có hai cách: làm lễ nhỏ ở nhà đúng ngày, khấn xin cho bé mau khỏe, mau về; hoặc đợi bé về nhà mới làm lễ đầy đủ. Cả hai đều được.
Tuyệt đối không mang hương, vàng mã vào bệnh viện. Mọi nghi thức làm ở nhà.
Câu khấn khi bé còn nằm viện
Cháu [điền tên bé] nay đã tròn một tháng, hiện còn đang được các bác sĩ chăm sóc tại [điền tên bệnh viện]. Gia đình con thành tâm sắm lễ, cúi xin các Bà Mụ, Đức Ông che chở cho cháu mau khỏe, sớm được về nhà, cho các y bác sĩ sáng suốt, tận tình.
Câu này thay cho đoạn "nhờ ơn, mẹ tròn con vuông" trong bài chính. Lời xin cho y bác sĩ cũng là cách người nhà gửi lòng biết ơn tới những người đang chăm con mình.
Lỡ ngày đầy tháng thì làm sao
Gia đình có việc gấp, có tang, hoặc người lớn ốm, lỡ ngày đầy tháng là chuyện thường. Có thể làm vào ngày gần nhất thuận tiện. Không có điều kiêng nào nói làm muộn thì mất ý nghĩa.
Trong lời khấn, đọc ngày thực tế làm lễ và thêm một câu thưa ngắn về việc làm muộn.
Câu thưa khi làm lễ muộn
Cháu [điền tên bé] đã đầy tháng từ ngày [điền], vì gia đình có việc [điền ngắn gọn] nên hôm nay chúng con mới sắm lễ. Cúi xin các Bà Mụ, Đức Ông lượng thứ, chứng giám lòng thành.
Không cần giải thích dài. Một câu thật lòng là đủ.
Nhà đang có tang thì sao
Nhiều nơi kiêng tổ chức tiệc vui trong thời gian để tang gần, nhất là trong một trăm ngày. Gia đình có thể chỉ làm lễ cúng Mụ nhỏ trong nhà, không mời khách, không tổ chức tiệc, để giữ lễ với người đã khuất.
Có gia đình hoãn tiệc mừng tới lễ thôi nôi. Hỏi ý người lớn trong họ để chọn cách hợp nếp nhà.
Mẹ hoặc bé chưa khỏe hẳn
Mẹ sau mổ lấy thai còn đau, bé mới hết vàng da, gia đình có thể làm lễ thật gọn, không tiếp khách, hoặc dời tiệc. Lời khấn vẫn đọc như thường, phần tiệc tùng để sau.
Một tháng đầu, sức khỏe mẹ và bé quan trọng hơn mọi lệ.
Mâm lễ cho bé sinh đôi
Mâm cúng Mụ cho hai bé không cần gấp đôi. Nhiều nhà giữ mười hai phần nhỏ cho mười hai Bà Mụ và một phần cho Đức Ông như thường, chỉ thêm đĩa xôi, bát chè cho đủ chia khách. Có nhà làm hai đĩa xôi nhỏ đặt cạnh nhau, tượng trưng cho hai bé.
Chọn cách nào cũng được, miễn mâm gọn, đồ sạch. Cha mẹ sinh đôi đã rất mệt, mâm lễ càng gọn càng tốt.
Đặt tên cho hai bé sinh đôi
Nhiều gia đình chọn tên đôi có ý nghĩa đi với nhau: Minh và Mẫn, An và Khang, Phúc và Lộc. Có nhà chọn tên cùng chữ đệm, khác tên chính. Khi báo với gia tiên, đọc rõ tên từng bé và cho biết bé nào ra đời trước.
Chọn tên đôi nên nghĩ tới việc sau này hai con có thể muốn khác biệt nhau. Tên quá giống, dễ nhầm, có thể làm thầy cô, bạn bè gọi lẫn.
Làm lễ ở nhà ngoại hay nhà nội
Mẹ về ngoại ở cữ, đầy tháng thường làm ở nơi mẹ con đang ở. Một số nhà đón mẹ con về nhà nội làm lễ đầy tháng rồi mới quay lại. Gia đình hai bên bàn trước, chọn nơi thuận tiện cho mẹ và bé nhất, không để người mẹ phải di chuyển xa khi chưa khỏe.
Lời khấn đọc địa chỉ nơi thực tế làm lễ. Bên còn lại thắp hương báo tin ở nhà mình.
Khi một trong hai bé còn yếu
Sinh đôi đôi khi một bé khỏe, một bé phải chăm sóc đặc biệt. Gia đình có thể làm lễ đầy tháng chung, trong lời khấn xin riêng cho bé yếu hơn mau khỏe. Không cần làm hai lễ riêng.
Cha mẹ cũng nên để ý chia sự quan tâm cho cả hai, vì bé khỏe hơn thường ít được để ý trong những tháng đầu.
Nhờ người giúp trong ngày lễ
Ngày đầy tháng của hai bé, cha mẹ nên nhờ ông bà, cô dì giúp: một người lo mâm lễ, một người bế bé, một người tiếp khách. Người mẹ chỉ cần có mặt lúc khấn và lúc chụp ảnh. Hai bé cùng đòi bú, cùng quấy giữa lễ là chuyện rất thường, đừng ngại dừng lại chăm con rồi khấn tiếp.
Ghi lại cho đúng trong sổ gia đình
Sinh đôi, sinh ba, gia đình nên ghi rõ giờ sinh từng bé trong sổ gia đình, kèm thứ tự anh chị em đã thống nhất. Sau này làm giấy tờ, xem tuổi, tổ chức sinh nhật đều dựa vào đó.
Cùng với cuốn sổ, nhiều nhà chọn một món kỷ niệm đôi cho hai bé, như một cặp linh vật nhỏ tại Thế Giới Phong Thủy, đặt trên kệ cao phòng các con, xa tầm với, chờ con lớn mới cho cầm.