Văn khấn sửa nhà, cải tạo, sửa bếp: xin phép thần linh khi đục phá và khấn tạ khi sửa xong
Trả lời ngắn: Khi sửa nhà có đục phá tường, nâng nền, thay mái hay dời bếp, nhiều gia đình làm một lễ nhỏ xin phép thần linh và Táo quân trước khi khởi công, rồi làm lễ tạ khi xong. Lễ gọn: hương hoa, quả, nước, trầu cau, có nhà thêm mâm chay. Bài khấn bên dưới có chỗ [điền] cho phần việc sửa.
Sửa thế nào thì nên làm lễ
Sơn lại tường, thay bóng đèn, thay vòi nước thì không ai làm lễ. Lễ sửa nhà thường dành cho việc lớn: đập tường, nâng nền, thay mái, cơi nới thêm tầng, dời bếp, sửa bàn thờ. Những việc này làm thay đổi đáng kể ngôi nhà, kéo dài nhiều ngày, có thợ ra vào.
Lễ không bắt buộc. Gia đình làm để yên lòng và như một lời thông báo với cả nhà rằng từ hôm nay nhà sẽ bừa bộn một thời gian.
Giấy phép và hàng xóm trước khi sửa
Cơi nới, nâng tầng, thay đổi kết cấu có thể cần giấy phép tùy địa phương. Với căn hộ chung cư, hầu hết tòa nhà yêu cầu đăng ký với ban quản lý, có giờ thi công, có quy định về tường chịu lực. Đập nhầm tường chịu lực là nguy hiểm cho cả tòa nhà.
Báo hàng xóm lịch sửa, giờ ồn nhất, chụp hiện trạng tường chung. Các quy định này thay đổi theo thời gian, nên hỏi cơ quan có thẩm quyền và ban quản lý trước.
Lễ vật xin phép sửa nhà
- Hương, nến, hoa tươi, ngũ quả.
- Trầu cau, chén nước, chén rượu.
- Một mâm chay hoặc mặn nhỏ nếu muốn.
- Riêng sửa bếp: thêm một đĩa quả nhỏ đặt ở chỗ bếp để khấn Táo quân.
Lễ đặt ở bàn thờ gia tiên hoặc ban thần linh, nếu không có thì đặt giữa nhà, quay ra cửa.
Sửa bếp: vì sao người Việt cẩn thận
Bếp gắn với Táo quân, vị thần coi sóc việc nhà theo tín ngưỡng dân gian. Dời bếp, đập bếp cũ thường được coi là việc lớn hơn sửa phòng khác. Nhiều gia đình khấn Táo quân trước khi tháo bếp, rồi khấn lại khi bếp mới đỏ lửa lần đầu.
Về thực tế, sửa bếp liên quan đường gas, điện công suất lớn, nước và thoát khói. Đây là phần nên thuê thợ có tay nghề, kiểm tra rò rỉ kỹ trước khi dùng.
Bài văn khấn xin phép sửa nhà
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần, mỗi lần một vái)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Long mạch cùng chư vị Tôn thần cai quản nơi này.
Con kính lạy các cụ Tổ tiên nội ngoại họ [điền họ].
Tín chủ con là [điền họ tên], ngụ tại [điền địa chỉ], hôm nay là ngày [điền] tháng [điền] năm [điền] âm lịch.
Nay ngôi nhà đã cũ, gia đình con xin phép [điền phần việc: sửa mái / đập tường mở rộng / nâng nền / dời bếp…], thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật, kính cáo chư vị Tôn thần và gia tiên.
Cúi xin chư vị cho phép gia đình con được tu sửa; phù hộ cho việc sửa chữa thuận lợi, thợ thầy bình an, gia đình con mạnh khỏe trong những ngày nhà còn bề bộn.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám.
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
Bài khấn tạ khi sửa xong
Khi việc sửa đã xong, nhà cửa dọn sạch, gia đình làm một lễ nhỏ cảm tạ. Lời khấn ngắn hơn:
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
Con kính lạy chư vị Tôn thần cai quản nơi này, các cụ Tổ tiên nội ngoại họ [điền họ].
Tín chủ con là [điền họ tên], ngụ tại [điền địa chỉ], hôm nay là ngày [điền] tháng [điền] năm [điền] âm lịch.
Việc [điền phần việc] của gia đình con nay đã hoàn thành, cả nhà và thợ thầy bình an. Con thành tâm dâng lễ cảm tạ, cúi xin chư vị và gia tiên tiếp tục phù hộ gia đình con.
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
Khi sửa phải di chuyển bàn thờ
Nếu việc sửa động tới bàn thờ, như sơn lại phòng thờ, thay bàn thờ, thì trước khi di chuyển nên khấn xin phép, rút bớt chân hương, đặt bát hương tạm ở một chỗ cao, sạch, trang trọng trong nhà. Sửa xong mới đưa về chỗ cũ và khấn an vị. Bài riêng về di dời bàn thờ trong chuyên mục này nói kỹ hơn.
Ở lại trong nhà khi đang sửa
Nhiều gia đình vẫn ở trong nhà khi sửa một phần. Cần ngăn khu thi công bằng bạt, giữ lối đi riêng cho người nhà, cất đồ dễ vỡ. Bụi xi măng, bụi sơn ảnh hưởng hô hấp, nhất là trẻ nhỏ và người già, nên đeo khẩu trang, lau dọn hằng ngày. Thắp hương trong thời gian này nên tạm hạn chế vì nhà nhiều vật liệu dễ cháy như sơn, dung môi.
Chọn ngày bắt đầu sửa
Có gia đình xem ngày, có nhà chọn theo lịch thợ. Nếu muốn xem, dùng một cách tính quen thuộc rồi theo, không cần hỏi nhiều nơi. Ngày bắt đầu sửa và ngày xong đều có thể làm lễ, không bắt buộc cả hai. Với sửa bếp, nhiều nhà tránh tháo bếp trong những ngày gần ông Công ông Táo vì cuối năm thợ bận và nhà cần bếp nấu Tết.
Hiểu đúng chuyện "động" vào nhà
Có lời truyền rằng sửa nhà sai hướng, sai ngày làm "động" long mạch, gia đình gặp chuyện. Những lời này dễ khiến người ta lo lắng rồi tốn tiền cho các dịch vụ "trấn yểm". Điều thật sự cần lo khi sửa là kết cấu: tường chịu lực, dầm, cột, chống thấm, điện. Mời kỹ sư hoặc thợ có tay nghề kiểm tra mới là cách giữ an toàn.
An toàn điện, gas khi cải tạo
Khi đập tường, khoan sàn có thể chạm dây điện âm tường, đường ống nước, ống gas. Ngắt điện khu vực thi công, có bản vẽ đường điện nếu được. Đường gas tháo lắp phải do thợ chuyên trách, thử rò rỉ bằng nước xà phòng, không dùng lửa. Ngửi thấy mùi gas thì mở cửa, không bật tắt công tắc điện, rời khỏi nhà và gọi người có chuyên môn.
Thợ, hợp đồng và nghiệm thu
Sửa nhà nhỏ thường thỏa thuận miệng, dễ tranh cãi về sau. Nên ghi rõ phần việc, vật liệu, giá, thời gian, bảo hành thấm dột trên giấy. Nghiệm thu từng phần trước khi trả tiền đợt sau. Lễ tạ chỉ trọn ý khi việc sửa thật sự xong, chất lượng tốt, đôi bên vui vẻ.
Dọn dẹp và thông gió sau khi sửa
Sửa xong, nhà còn bụi mịn, mùi sơn, keo. Lau sàn nhiều lần, mở cửa thông gió vài ngày, giặt rèm, vệ sinh điều hòa. Bàn thờ lau sạch rồi mới đặt đồ thờ lại. Với phòng ngủ trẻ em, nên chờ hết mùi hẳn mới cho trẻ ngủ lại.
Sửa phòng thờ, thay bàn thờ
Trong các việc sửa nhà, sửa phòng thờ là việc nhiều gia đình thận trọng nhất. Trước khi sửa, khấn xin phép, rút bớt chân hương, đặt bát hương tạm ở một kệ cao sạch, che chắn khỏi bụi. Sửa xong, lau dọn phòng thờ, đặt bàn thờ, đặt bát hương lại và khấn an vị.
Nếu thay bàn thờ mới, bàn cũ còn tốt có thể chuyển cho người thân cần, hoặc mang lên chùa nếu hỏng. Không dùng bàn thờ cũ làm bàn ăn, kệ để đồ trong nhà, theo nếp phổ biến.
Sửa nhà trong thời gian có tang
Nhà đang có tang, nhiều nơi kiêng sửa lớn trong 49 ngày hoặc 100 ngày đầu. Nếu bắt buộc sửa vì nhà dột nát, hư hỏng nguy hiểm, nên ưu tiên an toàn, sửa phần cần thiết và thưa với hương linh trong lời khấn. Không ai trách con cháu vì lo cho sự an toàn của cả nhà.
Chống thấm và những lỗi sửa nhà hay gặp
Phần nhiều công trình sửa phải làm lại vì thấm: thấm sàn vệ sinh, thấm mái, thấm tường giáp nhà bên. Khi sửa, nên hỏi thợ về lớp chống thấm, thử ngâm nước sàn vệ sinh vài ngày trước khi lát gạch. Điện nên đi ống, có aptomat riêng cho bếp và bình nóng lạnh. Làm đúng từ đầu đỡ cho cả nhà một lần sửa nữa, và đỡ những lần "giải hạn" vì nhà dột.
Sửa nhà cho người già và trẻ nhỏ
Sửa nhà là dịp tốt để làm nhà an toàn hơn cho người già và trẻ nhỏ: lắp tay vịn cầu thang, thanh vịn trong nhà vệ sinh, gạch chống trơn, đèn ngủ ở lối đi ban đêm, chặn cầu thang cho trẻ, che ổ điện thấp. Những thay đổi nhỏ này giảm nguy cơ té ngã, là điều mà gia đình nào cũng cầu mong trong lời khấn bình an.
Đồ thờ sau khi sửa nhà
Sửa nhà là lúc nhiều gia đình thay đèn thờ, lư hương hay tượng đã cũ. Đồ còn tốt thì lau rửa dùng tiếp. Nếu muốn thay đèn, chọn loại đèn điện an toàn, công suất nhỏ; có thể tham khảo các mẫu nến, đèn tại Thế Giới Phong Thủy và chọn món có đế chắc, dây điện gọn.